1991 yapımı A Brief History of Time, çağımızın en büyük bilim insanlarından biri olan teorik fizikçi Stephen Hawking’in yaşamını ve düşünce evrenini gözler önüne seren etkileyici bir belgeseldir. Yönetmen Errol Morris’in imzasını taşıyan bu yapım, Hawking’in sadece bilimsel mirasını değil, aynı zamanda bedensel zorluklara rağmen evrenin sırlarını çözme tutkusunu da sinematografik bir dille sunar.
Belgeselin adı, Hawking’in dünya çapında çok satan kitabı A Brief History of Time’dan gelir; ancak film, kitaptan farklı olarak daha çok Hawking’in hayatına, bilimsel düşüncelerine ve etrafındakilerin büyüleyici yorumlarına odaklanır. ALS hastalığının vücudunu neredeyse tamamen felç etmesine rağmen zihninin özgürce çalışmasına tanıklık eden izleyici, büyük bir dehanın yaşamını hem içten hem de derinlemesine öğrenir.
Belgeselin belki de en güçlü yönü, Hawking’in kendi sesini ve düşüncelerini bilgisayar aracılığıyla aktarmasıdır; bu sayede bilim ve insanlık arasındaki bağ daha da güçlenir. Morris’in zekice kurguladığı röportajlar, Hawking’in ailesi, arkadaşları ve meslektaşları ile yapılan sohbetler eşliğinde, izleyici fiziğin en temel sorularına tanıklık ederken aynı zamanda Hawking’in kişisel hikâyesine ortak olur.
Film, karmaşık kavramları sadeleştirirken görsel olarak da zengin bir anlatım sunar; Morris’in görsel metaforlarla desteklenen anlatım stili, zamanın, evrenin ve bilincin sınırlarını sorgulayan izleyiciyi büyüler. Belgeselde yer alan bilimsel tartışmalar, karadeliklerden uzay-zamandaki dokuya, kozmolojinin temel sorularından insan bilincinin sınırlarına kadar uzanır.
Bir insanın evrendeki yerini anlamaya çalışanlar için bu yapım adeta bir mihenk taşıdır. Hawking’in yaşamı ve fikirleri, yalnızca bilim insanlarını değil, evrenin işleyişine merak duyan herkesi etkiler. Belgesel, büyük sorulara cesurca cevap ararken izleyicisine aynı zamanda ilham verici bir insanlık portresi sunar.
Eleştirmenlerden de yüksek puanlar alan A Brief History of Time, vizyona girdiği dönemde bilim belgeselleri arasında özel bir yere sahip olmuş ve günümüzde de kült klasikler arasında kabul edilmektedir. Hem Hawking’in olağanüstü yaşam öyküsünü hem de evren hakkındaki derin soruları merak eden izleyiciler için mutlaka görülmesi gereken bir yapım olarak öne çıkar.
Bu belgesel, bilim tarihine dokunan güçlü anlatımı ve insanüstü bir zekânın dünyayı nasıl algıladığını göstermesi bakımından sinema ve bilim dünyasının ortak bir buluşma noktasıdır. Evrenin başlangıcından zamanın doğasına kadar uzanan yolculukta Hawking’in sesi, izleyiciyi hem düşündürür hem de büyüler.
Yapım: Amblin Entertainment & Anglia TV & NBC & TBS
